LOHUSALIK HÜZNÜ (POSTPARTUM BLUES)

Doğumdan hemen sonraki dönem pek çok kadın için rüya gibidir. Eve gelen bir bebek ailenin mutluluk kaynağıdır. Ancak bu dönem keyifli olduğu kadar zordur da…Doğum sonrası dönemde ani değişen hormon düzeyleri, yaşamındaki büyük değişiklik ve sorumluluk, aile içi ilişkilerin ve dengelerin yeniden kurulması gibi pek çok etken nedeniyle kadın, ruhsal açıdan etkilenmeye çok açıktır. Lohusalık hüznü, doğum yapan kadınların % 30-85’inde genellikle ilk haftada hızla ortaya çıkan ve onuncu gün civarında kendiliğinden kaybolan duygusal dalgalanmalardır. Bu dönemde:

*Ruhsal dalgalanmalar (coşku ve kaygı arasında hızlı gitgeller),
*Ağlama krizleri,
*Uykusuzluk,
*Halsizlik,
*Şaşkınlık,
*Sinirlilik,
*Baş ağrıları,
*Konsantrasyon güçlüğü,
*İştahsızlık görülebilir.

Tedavi:

Bu gerçek bir duygudurum bozukluğundan çok doğumun bir parçası olarak kabul edilmelidir. Bazı kadınlar, bu dönemi normal olarak algılarken bazıları da “iyi bir anne “olmadıklarını, aslında “anne olmayı hakketmedikleri” duygusuna kapılabilirler. Bu dönemde ailenin özellikle de eşin anlayışlı davranması ve annenin güvenini kazanmasına yardımcı olması gereklidir. Lohusalık hüznü, özel bir ilaç tedavisi gerektirmez. Lohusalık hüznü içindeki kadın, destekleyici psikoterapiden oldukça faydalanabilir. Her ne kadar belirtiler anne için can sıkıcı olsa da, annenin bebeğiyle ilgilenmesine ya da bebeğin bakımına engel oluşturmaz. Ayrıca bu dönemde zaten yorgun hisseden annenin yeterli uykuyu almasına dikkat edilmelidir. İki haftadan uzun süren durumlarda mutlaka psikiyatrik değerlendirme gereklidir.

Doğumdan 1 ay sonra aşağıdaki belirtiler hala mevcutsa ve belirtiler annenin yaşamını etkiliyorsa:

* Hemen her gün hüzün , mutsuzluk , keyifsizlik
* Daha önce zevkle yapılan aktivitelere yönelik isteksizlik
* Uykusuzluk , iştahsızlık
* Bitkinlik, enerjisizlik (bu nedenle bebekle yeterince ilgilenememe )
* Dikkat dağınıklığı, karasızlık
* Özellikle “bebeğe iyi bakamıyorum” ya da “kötü bir anneyim” gibi suçluluk duyguları
* Ölümü isteme ya da intihar planları.

Yapılması gerekenler:

* Geçirilmiş depresyon ya da lohusalık depresyon öyküsü,
* Ailede depresyon öyküsü bulunması,
* Adet öncesi dönemde yoğun ruhsal sıkıntı hikayesi (adet öncesi gerilim sendromu)
* Gebelik sırasında çeşitli tıbbi sorunlar olması,
* Doğumun acil ve zor koşullarda gerçekleşmesi,
* Hamilelik döneminde depresyon,
* Aile desteğinin yeterli olmaması,
* Evlilikte uyumsuzluk doğum sonrası depresyonu artırır.

Depresyon tanısı konulduğunda anne vakit geçirmeden tedavi edilmelidir. Erken tanı ve tedavi olası olumsuz sonuçları önleyebilir. İnterpersonel psikoterpinin önemi büyüktür. Ancak şiddetli depresyonlarda ilaç tedavisine başlamak gerekmektedir.