KOLESTEATOM: CİDDİ BİR KULAK PROBLEMİ

Kolesteatom olmaması gereken bir yerde, kulak zarının arkasındaki orta kulaktaki cilt gelişimidir. Sıklıkla orta kulak iltihapları sonucu veya östaki tüpü fonksiyonunun yetersiz olduğu durumlarda oluşur. Östaki tüpü orta kulak basıncını eşitlemek için genizden hava geçişini sağlar. Alerji, nezle veya sinüzit gibi nedenlerle östaki tüpü yetersiz çalıştığında orta kulaktaki hava vücut tarafından emilir ve orta kulakta negatif basınç (vakum) oluşur. Negatif basınç kulak zarını özellikle geçmişteki kulak enfeksiyonları nedeniyle zayıfladığı bölgelerde içeri doğru çekerek bir cep ya da kese oluşturur. Bu kese sıklıkla kolesteatoma dönüşür, zaman içinde giderek büyür ve orta kulağı çevreleyen kemik yapıları harap eder. Orta kulakta ve çevre kafa kemikleri içinde ‘kolesteatom’un doğumsal bir şekli de görülebilir.

Kolesteatom’un belirtileri nelerdir?

Başlangıçta kulak akıntısıdır. Bu akıntı kötü kokulu olabilir. Kolesteatom cebi veya kesesi büyüdüğünde işitme kaybı ile birlikte kulakta basınç ve dolgunluk hissi olur. Kulak içinde veya arkasında ortaya çıkan ağrı huzursuzluk yaratır. Baş dönmesi, nadiren de yüz felci ortaya çıkabilir. Kulak kolesteatomları tehlikelidir ve hiç bir zaman ihmal edilmemelidir. Kemik erimesi sonucu iltihap iç kulak ve beyin de dahil çevre bölgelere yayılabilir. Tedavi edilmediği takdirde sağırlık, beyin apsesi, menenjit ve nadiren de ölüme yol açabilir.

Tedavisi nasıldır?

Kolesteatomun varlığı muayene ile saptanır. İlk tedavi kulak akıntısını kesmeyi ve iltihabı kontrol altına almayı amaçlar. Kulak temizlenir ve antibiotik-damla tedavileri yapılır. İşitme ve denge testleri, mastoid kemiğin (kulak arkasındaki kemik) radyolojik ve bilgisyarlı tomografi tetkikleri ile kolesteatomun yaygınlığı ve büyüklüğü değerlendirilir. Büyük ve yaygın kolesteatomlar hastayı oluşabilecek tehlikelerden korumak için genellikle cerrahi tedaviyi gerektirir. Ameliyatta birincil amaç kolesteatom ve enfeksiyonu temizlemektir, işitmenin korunması ve düzeltilmesi de gözetilir. Kulak harabiyeti ciddi ise işitmenin düzeltilmesi mümkün olmayabilir. Nadiren yüz siniri tamiri veya baş dönmesini kontrol altına almayı amaçlayan müdaheleler gerekebilir. İşitmeyi düzeltmek için, 6-12 ay sonra ikinci bir ameliyat gerekebilir. Hasta aynı gün taburcu olabilir, bazen bir gecelik yatış gerekebilir. Ciddi enfeksiyonlu vakalarda hastanede daha uzun süreli kalış gerekebilir. İstirahat süresi 1-2 haftadır, hasta daha sonra normal yaşamına dönebilir.